Kiedy wygasa obowiązek alimentacyjny i czy można przestać płacić alimenty?
Alimenty to świadczenia mające na celu zapewnienie środków utrzymania osobie uprawnionej – najczęściej dziecku. Obejmują one koszty związane z codziennym funkcjonowaniem, takie jak wyżywienie, mieszkanie, edukacja, leczenie, ubrania czy zajęcia dodatkowe. Obowiązek alimentacyjny najczęściej ciąży na rodzicach wobec dzieci, jednak w określonych sytuacjach może dotyczyć również byłych małżonków albo innych członków rodziny.
Wysokość alimentów zależy przede wszystkim od usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej oraz możliwości zarobkowych i majątkowych osoby zobowiązanej do ich płacenia. Co ważne – sąd bierze pod uwagę nie tylko aktualne dochody rodzica, ale również jego realne możliwości zarobkowe.
Czy można nie płacić alimentów?
Wiele osób zastanawia się, czy można nie płacić alimentów oraz kiedy nie trzeba płacić alimentów. W praktyce obowiązek alimentacyjny nie zawsze trwa bezterminowo, jednak jego zakończenie wymaga spełnienia określonych warunków – najważniejsze jest to, że nie można samodzielnie przestać płacić alimentów tylko dlatego, że dziecko ukończyło 18 lat albo relacje rodzinne są trudne. Dopóki istnieje prawomocny wyrok lub ugoda alimentacyjna, obowiązek nadal istnieje.
Możliwe jest jednak obniżenie alimentów, uchylenie alimentów albo wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego wobec samodzielnego dziecka.
Każda z tych sytuacji wymaga jednak odpowiedniego postępowania sądowego albo wykazania, że dziecko jest już w stanie utrzymywać się samodzielnie.
Obniżenie alimentów – kiedy jest możliwe?
Nie zawsze konieczne jest całkowite uchylenie alimentów. W wielu przypadkach możliwe jest ich obniżenie. Najczęściej dochodzi do tego wtedy, gdy zmienia się sytuacja finansowa rodzica albo potrzeby dziecka są mniejsze niż wcześniej.
Jak obniżyć alimenty?
Obniżenie alimentów może być uzasadnione np. gdy rodzic stracił pracę, pogorszył się stan zdrowia zobowiązanego, pojawiły się nowe obowiązki rodzinne, dziecko częściowo utrzymuje się samodzielnie bądź znacząco zmieniła się sytuacja materialna stron.
Aby obniżyć alimenty, konieczne jest złożenie pozwu do sądu. W pozwie należy wykazać, że od czasu wydania poprzedniego wyroku nastąpiła istotna zmiana sytuacji życiowej lub finansowej. Do czasu wydania nowego orzeczenia alimenty powinny być płacone w dotychczasowej wysokości.
Kiedy sąd uchyla alimenty?
Uchylenie alimentów jest możliwe przede wszystkim wtedy, gdy dziecko osiągnęło samodzielność finansową. Nie oznacza to jednak automatycznie ukończenia 18 roku życia.
Alimenty po 18 roku życia nadal mogą być należne, jeśli dziecko kontynuuje naukę lub studia i nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie.
Sąd może uchylić alimenty m.in. wtedy, gdy dziecko posiada stałą pracę i regularne dochody, zakończyło edukację, celowo nie podejmuje pracy mimo możliwości, nadużywa prawa do alimentów albo nie podejmuje działań prowadzących do usamodzielnienia.
W praktyce każda sprawa oceniana jest indywidualnie. Sam fakt pełnoletności dziecka nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego.
Kiedy wygasa obowiązek alimentacyjny?
W polskim prawie nie istnieje konkretny wiek, po którego osiągnięciu alimenty automatycznie przestają obowiązywać. Dlatego odpowiedź na pytanie, kiedy można przestać płacić alimenty na dziecko, zawsze zależy od indywidualnej sytuacji. Samodzielne zaprzestanie płacenia świadczeń może bowiem skutkować egzekucją komorniczą oraz powstaniem zadłużenia alimentacyjnego.
Czy brak kontaktu z dzieckiem zwalnia z alimentów?
To jedno z najczęściej pojawiających się pytań. Wielu rodziców uważa, że skoro nie mają kontaktu z dzieckiem albo drugi rodzic utrudnia spotkania, to obowiązek płacenia alimentów powinien wygasnąć. W praktyce brak kontaktu z dzieckiem co do zasady nie zwalnia z alimentów. Kontakty z dzieckiem i obowiązek alimentacyjny są dwoma odrębnymi kwestiami prawnymi. Oznacza to, że nawet ograniczony albo całkowity brak relacji z dzieckiem nie powoduje automatycznego uchylenia obowiązku alimentacyjnego.
Wyjątkowo sąd może uwzględnić szczególne okoliczności, np. rażąco naganne zachowanie pełnoletniego dziecka wobec rodzica, jednak takie sytuacje należą do rzadkości i wymagają bardzo mocnych dowodów.
Podsumowanie
Obowiązek alimentacyjny nie zawsze trwa do końca życia dziecka, jednak jego zakończenie lub zmniejszenie wymaga odpowiednich podstaw prawnych. Możliwe jest zarówno obniżenie alimentów, jak i całkowite uchylenie obowiązku alimentacyjnego, ale każda sytuacja wymaga indywidualnej oceny przez sąd.
Najważniejsze jest to, że alimentów nie należy przestawać płacić samodzielnie bez odpowiedniego orzeczenia. Nawet jeśli dziecko ukończyło 18 lat albo relacje rodzinne są trudne, obowiązek alimentacyjny może nadal istnieć. W praktyce kluczowe znaczenie ma wykazanie, że dziecko jest już w stanie utrzymywać się samodzielnie albo że doszło do istotnej zmiany sytuacji finansowej rodzica.
Napisz do nas i umów się na konsultację.
Zadbajmy o to, by Twoje sprawy były prowadzone tak, jak należy. Wypełnij formularz opisując najważniejsze kwestie Twojej sprawy.
Nasza siedziba
Bogusz Kamiński Spółka Partnerska Radców Prawnych
Al. Boh. Września 9 lok. 103,
02-389 Warszawa
KRS: 0001224371 NIP: 7011300034