Nowe przepisy rozwodowe 2026
Zgodnie z obowiązującym uprzednio art. 59 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, mógł przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.
Jak długo trzeba czekać na zmianę nazwiska po rozwodzie - ważna zmiana od 2025 roku
Od 8 października 2025 r. ustawodawca wydłużył termin na złożenie oświadczenia o powrocie do nazwiska sprzed małżeństwa i obecnie wynosi on 12 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego.
Nowe przepisy realizują działania deregulacyjne rządu, a ich wprowadzenie było uzasadnione przede wszystkim potrzebą zapewnienia realnej możliwości skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 59 k.r.o. Obowiązujący termin 3 miesięcy okazywał się w wielu przypadkach niewystarczający, zarówno z uwagi na opóźnienia w przekazywaniu prawomocnych orzeczeń do urzędu stanu cywilnego, jak i z powodu przeszkód występujących po stronie samych zainteresowanych, w tym braku wiedzy o zawitym charakterze terminu czy też szczególnej, trudnej sytuacji osobistej związanej z rozwodem.
Czy mogę wziąć rozwód bez sądu - czy to już możliwe?
Nowy projekt: rozwód pozasądowy uchwalony przez Sejm
W ostatnim czasie pojawiła się w mediach informacja o wprowadzeniu bezprecedensowych przepisów umożliwiających rozwód bez udziału sądu. W dniu 13 marca 2026 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw – tj. nowelizację wprowadzającą do polskiego porządku prawnego nową instytucję: rozwód pozasądowy, który będzie przeprowadzany przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. To pierwsza tego typu zmiana – dotychczas rozwiązanie małżeństwa było wyłącznie kompetencją sądu.
Kiedy będzie możliwy rozwód bez sądu?
Należy jednak podkreślić, że ustawa została obecnie przekazana do Senatu, a następnie dopiero trafi do podpisu Prezydenta. Nawet jeśli nowe przepisy zakończą całą ścieżkę legislacyjną, nie wejdą w życie od razu – planowany termin ich obowiązywania to 1 stycznia 2027 r. Obecnie rozwód nadal można uzyskać tylko w postępowaniu sądowym
Rozwód w urzędzie stanu cywilnego - warunki i zasady
Kto będzie mógł skorzystać z rozwodu pozasądowego?
Ustawodawca przewidział ten uproszczony tryb postępowania rozwodowego jako rozwiązanie tylko dla szczególnie określonych przypadków, w których między stronami nie występuje konflikt ani inne okoliczności wymagające ingerencji sądu.
Rozwód w USC będzie możliwy wyłącznie przy spełnieniu łącznie kilku warunków. Po pierwsze, małżonkowie nie mogą mieć wspólnych małoletnich dzieci. Po drugie, wymagane jest pełne porozumienie co do samego rozwodu (bez orzekania o czyjejkolwiek winie). Po trzecie – małżeństwo musi trwać co najmniej rok.
Nie jest to więc alternatywa dla każdego, lecz rozwiązanie celowo ograniczone do sytuacji bezkonfliktowych i takich w których nie mogłoby ucierpieć dobro małoletnich dzieci. Ponadto, rozwiązać małżeństwo w drodze rozwodu pozasądowego będą mogli małżonkowie, których akt małżeństwa znajduje się w rejestrze stanu cywilnego, jeżeli są obywatelami polskimi albo nie posiadając wspólnego obywatelstwa mają miejsce zamieszkania na terytorium Polski.
Jak będzie wyglądać procedura rozwodu w USC?
Procedura będzie dwuetapowa. Najpierw małżonkowie przekazują kierownikowi urzędu stanu cywilnego pisemne zapewnienia potwierdzające występowanie przesłanek rozwiązania małżeństwa w drodze rozwodu pozasądowego.
Etap 1 – złożenie zapewnień
Małżonkowie składają pisemne oświadczenia potwierdzające spełnienie warunków rozwodu pozasądowego.
Etap 2 – oświadczenie o rozwiązaniu małżeństwa
Następnie, nie wcześniej niż po upływie miesiąca, składają przed nim zgodne oświadczenia o rozwiązaniu małżeństwa. Dopiero wtedy kierownik USC dokona wpisu w rejestrze stanu cywilnego. I to właśnie ten moment wywołuje skutek prawny w postaci rozwiązania małżeństwa.
Czy rozwód pozasądowy będzie szybszy?
Z punktu widzenia prawa nie będzie to więc „ekspresowy rozwód”, jednak nowa procedura powinna okazać się zdecydowanie szybsza niż postępowanie sądowe, które w praktyce, nawet mimo braku sporu między stronami, potrafi trwać wiele miesięcy, a niekiedy nawet lat. Opłata od rozwodu pozasądowego została ustalona taka sama jak w postępowaniu sądowym – 600 zł.
Piecza współdzielona nad dzieckiem - planowane zmiany w 2026 roku .
Nowe podejście do opieki nad dzieckiem po rozwodzie
Obecnie trwają również prace legislacyjne nad uregulowaniem pieczy naprzemiennej, określanej w projekcie jako „piecza współdzielona”, w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Rządowy projekt Ministerstwa Sprawiedliwości z 2026 r. zakłada wprowadzenie do prawa pojęcia oraz definicji „pieczy współdzielonej”, a także określenie zasad jej orzekania w sprawach o rozwód, separację oraz pomiędzy rodzicami żyjącymi osobno.
Na czym ma polegać piecza współdzielona?
Projektowane przepisy zakładają, że w przypadku przyjęcia modelu pieczy współdzielonej sąd, pozostawiając władzę rodzicielską obojgu rodzicom, będzie powierzał im sprawowanie bieżącej pieczy nad dzieckiem naprzemiennie w powtarzających się, ale niekoniecznie w takich samych okresach.
Czym będzie kierował się sąd?
Sąd miałby rozstrzygać o naprzemiennej opiece obojga rodziców, kierując się przede wszystkim dobrem dziecka i biorąc pod uwagę m.in. zdanie dziecka, wiek, stan zdrowia, zdolność rodziców do współpracy, ich sytuację życiową, odległość między miejscami zamieszkania oraz dotychczasowy podział obowiązków.
Celem projektu jest wzmocnienie równego udziału obojga rodziców w wychowaniu dziecka po rozstaniu i ograniczenie negatywnych skutków rozwodu dla dziecka.
Projekt nowelizacji ma być gotowy w III kwartale 2026 r.
Podsumowanie – najważniejsze zmiany w prawie rozwodowym
Zmiany w przepisach rozwodowych obejmują zarówno już obowiązujące regulacje, jak i planowane nowelizacje. W szczególności wydłużono czas na powrót do nazwiska po rozwodzie, wprowadzono projekt rozwodu pozasądowego oraz trwają prace nad uregulowaniem pieczy współdzielonej.
Napisz do nas i umów się na konsultację.
Zadbajmy o to, by Twoje sprawy były prowadzone tak, jak należy. Wypełnij formularz opisując najważniejsze kwestie Twojej sprawy.
Nasza siedziba
Bogusz Kamiński Spółka Partnerska Radców Prawnych
Al. Boh. Września 9 lok. 103,
02-389 Warszawa
KRS: 0001224371 NIP: 7011300034