Przegląd najważniejszych zmian w przepisach prawnych, które mają kluczowe znaczenie dla osób planujących lub realizujących inwestycje budowlane.
kancelaria radców prawnych
warszawa
Procedura „żółtej kartki” w prawie budowlanym - szansa dla inwestora?
Jedną z ważniejszych nowości jest art. 51a ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym – gdy roboty są prowadzone przy istotnym odstąpieniu od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie albo przepisach – organ nadzoru budowlanego może pouczyć inwestora o konieczności doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami.
Na czym polega procedura „żółtej kartki”?
Pouczenie trafia do protokołu kontroli oraz do dziennika budowy. Następnie inwestor ma co do zasady 60 dni na doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. Kontrola może zostać przeprowadzona wcześniej, jeżeli inwestor sam o to wystąpi.
Jeżeli inwestor nie usunie uchybień, organ wraca do standardowej procedury, która może obejmować m.in.:
- wstrzymanie robót budowlanych,
- nakazanie zaniechania dalszych prac,
- rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części,
- doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Procedura „żółtej kartki” stanowi więc jednorazową szansę na uniknięcie poważniejszych konsekwencji administracyjnych.
Budowa bez pozwolenia - rozszerzony katalog inwestycji w 2026 roku.
Zmiany objęły również art. 29 ustawy Prawo budowlane, który określa inwestycje niewymagające pozwolenia na budowę.
Jakie obiekty wymagają tylko zgłoszenia?
Do katalogu inwestycji wymagających zgłoszenia (bez pozwolenia na budowę) dodano m.in.:
- wolno stojące budynki użyteczności publicznej do 200 m² (maks. 2 kondygnacje),
- przydomowe budowle ochronne do 35 m²,
- kontenery telekomunikacyjne do 35 m²,
- wolnostojące magazyny energii (300–2000 kWh).
Jakie inwestycje nie wymagają nawet zgłoszenia?
Rozszerzono również katalog inwestycji, które nie wymagają ani pozwolenia, ani zgłoszenia, w tym:
- zbiorniki na wodę do 5 m³,
- baseny i oczka wodne do 50 m²,
- przydomowe tarasy naziemne powyżej 35 m²,
- stacje ładowania.
Przed rozpoczęciem inwestycji warto dokładnie przeanalizować art. 29 ustawy Prawo budowlane, ponieważ wiele inwestycji może być obecnie realizowanych w znacznie uproszczonej procedurze.
Warunki zabudowy (WZ) - nowe zasady i termin ważności decyzji
Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące decyzji o warunkach zabudowy (WZ).
Czy decyzja WZ ma termin ważności?
Zgodnie z nowym art. 64c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja WZ wygasa po 5 latach od dnia, w którym stała się prawomocna.
Nowe regulacje nie mają zastosowania do:
- decyzji WZ, które stały się prawomocne przed 1 stycznia 2026 r.,
- decyzji wydanych w sprawach wszczętych przed 16 października 2025 r.
W takich przypadkach decyzje zachowują bezterminowy charakter.
Podsumowanie – co zmiany w prawie budowlanym oznaczają dla inwestorów?
Nowelizacje przepisów budowlanych w 2026 roku wprowadzają istotne ułatwienia, ale również nowe obowiązki dla inwestorów.
Najważniejsze zmiany to:
- wprowadzenie procedury „żółtej kartki”,
- rozszerzenie katalogu inwestycji bez pozwolenia na budowę,
- ograniczenie czasowe decyzji o warunkach zabudowy.
Zmiany te mają na celu uproszczenie procesu inwestycyjnego, ale wymagają jednocześnie większej świadomości prawnej po stronie inwestorów.
Napisz do nas i umów się na konsultację.
Zadbajmy o to, by Twoje sprawy były prowadzone tak, jak należy. Wypełnij formularz opisując najważniejsze kwestie Twojej sprawy.
Nasza siedziba
Bogusz Kamiński Spółka Partnerska Radców Prawnych
Al. Boh. Września 9 lok. 103,
02-389 Warszawa
KRS: 0001224371 NIP: 7011300034